quang cao

Thoát vị bẹn, nang nước thừng tinh, tràn dịch màng tinh hoàn

Thứ sáu - 05/02/2016 00:18
Hầu hết bệnh lý thoát vị bẹn và tràn dịch màng tinh hoàn (hay nang nước thừng tinh) đều bắt nguồn từ sự bất thường quá trình thoái hóa (đóng) của ống phúc tinh mạc.
Chẩn đoán tràn dịch màng tinh hoàn trẻ em
Chẩn đoán tràn dịch màng tinh hoàn trẻ em
Bài trước: Nguyên nhân của Thoát vị bẹn, nang thừng tinh, tràn dịch màng tinh hoàn.

Triệu chứng điển hình của thoát vị bẹn hay tràn dịch màng tinh hoàn chính là tình trạng bìu sưng to lên và 2 bên lệch nhau. Thông thường trẻ không có triệu chứng đau, nhưng nếu tràn dịch với số lượng lớn, nhanh có thể gây đau tức do da bìu bị căng lên. Nếu trẻ bị đau bìu, cần nghĩ ngay đến thoát vị bẹn nghẹt. Tràn dịch màng tinh hoàn có thể bị nhiễm trùng và gây đau nhưng rất hiếm khi xảy ra.
Bố mẹ trẻ sẽ thấy tình trạng bìu căng to lên không thường xuyên. Khối này có thể nhỏ lại vào ban đêm hoặc khi trẻ ở tư thế nằm. Những triệu chứng như nôn, đau bụng cơn, bí trung đại tiện là dấu hiệu của tắc ruột, một biến chứng của thoát bị bẹn nghẹt.
Thăm khám trẻ ở cả tư thế nằm ngửa và tư thế đứng. Nếu khối vùng bìu bẹn xuất hiện ở tư thế đứng, đặt bệnh nhân nằm xuống. Sự thay đổi của khối này khi ở tư thế nằm gợi ý đến tình trạng thoát vị bẹn hay là tràn dịch màng tinh hoàn do còn ống phúc tinh mạc.
Nếu không quan sát thấy tình trạng bìu căng to lên, cần phải làm động tác cho tăng áp lực trong ổ bụng. Ví dụ như yêu cầu đứa bé thổi bóng, ho, hoặc ấn nhẹ lên thành bụng. Có thể giữ tay lên trên cao, làm cho trẻ giãy dụa, khối thoát vị tiềm tàng có cơ hội lộ ra.
Soi đèn vùng bìu (transillumination) có thể xác định được dịch ở trong bao tinh hoàn, gợi ý đến tràn dịch. Tuy nhiên phương pháp này không loại trừ hoàn toàn được tình trạng thoát vị bẹn bởi vì ruột cũng có thể bị ánh sáng xuyên qua.
Đôi khi có thể nghe thấy tiếng nhu động ruột trong khối vùng bìu trong trường hợp thoát vị bẹn.
Khi khám bẹn bìu, các bác sĩ đều cố gắng tìm dấu hiệu “găng tay lụa”. Nhẹ nhàng day day ngón tay phía trên xương mu có thể cảm nhận thấy sự tồn tại của ống phúc tinh mạc. Sự dày lên của ống phúc tinh mạc cùng với ống dẫn tinh tạo cảm giác như là hai ngón tay của “găng tay lụa” đang trượt lên nhau. Tuy nhiên, rất khó có thể xác định được ống phúc tinh mạc bằng thăm khám lâm sàng.

Nguyên nhân
Hầu hết bệnh lý thoát vị bẹn tràn dịch màng tinh hoàn (hay nang nước thừng tinh) đều bắt nguồn từ sự bất thường quá trình thoái hóa (đóng) của ống phúc tinh mạc. Bất cứ nguyên nhân nào gây tăng áp lực trong ổ bụng đều làm chậm hoặc cản trở quá trình này

Còn ống phúc tinh mạc thường kết hợp với một số bệnh lý khác như:
  • Ẩn tinh hoàn
  • Lỗ đái thấp
  • Mơ hồ giới tính
  • Lỗ đái đổ cao và bàng quang lộ ngoài
  • Thông não thất - ổ bụng
  • Bệnh lý của gan cùng với cổ chướng.
  • Khuyết thành bụng
  • Thẩm phân phúc mạc liên tục
  • Đẻ thiếu tháng, thiếu cân
  • Tiền sử gia đình
  • Phù
  • Viêm phúc mạc phân su
  • Rò dưỡng chấp ổ bụng
  • Xơ hóa dạng nang
  • Bệnh mô liên kết
  • Mucopolysaccharidosis
Tràn dịch màng tinh hoàn tái phát có thể là hậu quả của sự nhiễm trùng dẫn đến tích tụ dịch trong bao tinh hoàn, ngay cả khi ống phúc tinh mạc đã được đóng kín. Tình trạng này liên quan đến các bệnh lý như chấn thương, xoắn tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, phẫu thuật vào ổ bụng hoặc phẫu thuật sau phúc mạc gây rò bạch huyết.

Phân loại thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn gián tiếp là loại thoát vị qua lỗ bẹn sâu, bên cạnh động mạch thượng vị. Nguyên nhân là do ống phúc tinh mạc không được đóng kín. Hầu hết thoát vị bẹn ở trẻ em thuộc về loại này. Khối thoát vị sa xuống thông qua ống bẹn hướng về phía bìu hay môi lớn (ở trẻ em).
Thoát vị bẹn hoàn toàn là loại thoát vị bẹn gián tiếp mà phát triển xuống tận bìu. Về giải phẫu trường hợp này tương tự như tràn dịch màng tinh hoàn, có điều ống phúc tinh mạc còn lại rộng hơn nên ruột có thể lên lên xuống xuống trong bao thoát vị.
Thoát vị bẹn trực tiếp là loại thoát vị thông qua sàn của ống bẹn và ở phía bên trong so với động mạch thượng vị. Loại này hiếm gặp ở trẻ em, thường chỉ gặp sau một thoát vị gián tiếp.
Thoat vi ben tre em
Hình ảnh thoát vị bẹn trẻ em bên trái


Phân loại tràn dịch màng tinh hoàn
Tràn dịch màng tinh hoàn có thông thương chính là trường hợp ống phúc tinh mạc còn tồn tại và phát triển xuống tận bìu, bao quanh tinh hoàn. Về giải phẫu, trường hợp này giống như thoát vị bẹn gián tiếp, chỉ khác nhau ở chỗ, đường thông thương nhỏ, vì thế, chỉ có dịch trong ổ bụng mới xuống được.
Tràn dịch màng tinh hoàn không thông thương là trường hợp TDMTH mà không có tồn tại ống phúc tinh mạc. Loại này thường gặp ở trẻ sơ sinh, dịch màng tinh hoàn thông thường sẽ được hấp thụ hết khi trẻ được 1 tuổi.
Tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng cũng là một loại không thông thương, có bắt nguồn từ tình trạng phản ứng ở vùng bìu (nhiễm trùng hoặc chấn thương)
Tràn dịch màng tinh hoàn nhưng lượng dịch này chỉdừng lại ở phía trên tinh hoàn được gọi là nang thừng tinh. Nguyên nhân là do ống phúc tinh mạc không đóng hết, chỉ đóng một phần ở phía dưới tinh hoàn. Sờ bìu thấy một khối cứng ở phía trên tinh hoàn và phân biệt rõ với tinh hoàn, đôi khi làm gia đình tưởng nhầm trẻ có 3 hoặc 4 tinh hoàn.
Tràn dịch trong ống phúc tinh mạc ở trẻ gái (hay còn gọi là ống Nuck) cũng có cùng cơ chế tương tự như ở trẻ trai.
Đôi khi có những trường hợp lượng dịch ở vùng bẹn bìu tinh hoàn lớn đến mức nó phát triển như một khối u bụng, gây tâm ly lo sợ cho gia đình.
tran dich mang tinh hoan tre em
Tràn dịch màng tinh hoàn trẻ em bên phải
 
Nang thung tinh tre em
Nang thừng tinh bên phải

Thoát vị bẹn có thể được phẫu thuật bằng phương pháp mổ mở hoặc phẫu thuật nội soi cho kết quả rất tốt.

Tìm kiếm: ẩn tinh hoànthoát vị bẹn trẻ em

Tác giả bài viết: ThS. BS. Trần Đức Tâm

Tổng số điểm của bài viết là: 13 trong 5 đánh giá

Xếp hạng: 2.6 - 5 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Góp ý với chúng tôi
Thống kê truy cập
  • Đang truy cập158
  • Hôm nay12,359
  • Tháng hiện tại191,609
  • Tổng lượt truy cập6,436,398
Facebook
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây